In the Service of Continuity. Ethnoarchaeology in Serbia

  • Aleksandar Palavestra Department of Archaeology Faculty of Philosophy University of Belgrade
Keywords:
ethnoarchaeology, continuity, Serbian archaeology, Greek influences, metaphysical continuity of spirit, transmission of cultural traditions

Abstract

Ethnoarchaeology as a sub-discipline of archaeology primarily entails survey and research of various aspects of contemporary societies, in order to enable archaeologists to understand the dynamic processes that have created in the past the phenomena we now recognize as archaeological material, i.e. archaeological record. Ethnoarchaeological studies in Serbia have been ill-fated, since almost all the roads leading towards this approach have been jammed by various conceptions of the idea of continuity. In the Serbian archaeology, continuity has been understood as continuation of direct Aegean and Greek influences, as a metaphysical continuity of spirit, inexplicable “idealtypical” continuity, national continuity, or as a transmission of cultural traditions. Common to all these paradigms is the understanding of continuity as a given, and the contemporaneous ethnographic material has been used solely as an illustration of the long life of certain cultural shapes. The true value of ethnoarchaeology as a way of overcoming the statics of the archaeological record and gaining insight into the dynamics of the past has never been realized.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Babić, Staša. 2008. Grci i drugi. Beograd: Clio.
Batović, Šime i Olga Oštrić. 1969. „Tragovi ilirske kulturne baštine u narodnoj kulturi našeg primorskog područja“. U Simpozijum predslavenski etnički elementi na Balkanu u etnogenezi Južnih Slovena, ur. Alojz Benac, 245-284. Sarajevo: Centar za balkanološka ispitivanja Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.
Benac, Alojz (ur.) 1969. Simpozijum predslavenski etnički elementi na Balkanu u etnogenezi Južnih Slovena. Sarajevo: Centar za balkanološka ispitivanja Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.
Binford, Luis R. 1979. Organization and Formation Processes: Looking at Curated Technologies. Journal of Anthropological Research 35: 255-273.
Binford, Luis R. 1983. In Pursuit of the Past. New York: Academic Press.
Bintliff, John. 1991 „The contribution of an Annaliste/structural history approach to archaeology“. In The Annales School and Archaeology, ed. John Bintliff, 1-33. Leicester: Leicester University Press.
Bogdanović, Igor. 2011. La construcció de les identitats collectives dels Balcans centrals en la història de l’arqueologia sèrbia. Doktorska disertacija. Departament de Prehistòria, Facultat de Filosofia i Lletres, Universitat Autònoma de Barcelona.
Crnobrnja, Adam. 2005. Zagrobni običaji rimskog vremena: studija slučaja groba iz Brestovika. Glasnik Srpskog arheološkog društva 21: 161-172.
Drechsler-Bižić, Ružica. 1964. „Pojava kontinuiteta na nekim nalazima kod Japoda“. U VI Kongres arheologa Jugoslavije I, ur. Jovan Tordorović, 69-72. Beograd: Arheološko društvo Jugoslavije.
Djordjević, Biljana. 2005. Some Ethnoarchaeological possibilities in the pottery technology investigation. In Understanding people through their pottery, Proceedings of the 7th European Meeting on Ancient Ceramics (EMAC’03), Trabalhos de Arqueologia 42, eds. Maria Isabel Prudêncio, Maria Isabel Dias, J. C. Waerenborgh, 61-69. Lisbon: Instituto Português de Arqueologia.
Đorđević, Bilјana. 2007. „Etnoarheološka istraživanja kao vid zaštite tradicionalnih tehnologija keramike“ U Condition of the Cultural and Natural Heritage in the Balkan Region, Vol. 1, Proceedings of the Regional Conference held in Kladovo October 2006, ed. Mila Popović-Živančević, 92-99. Belgrade: National Museum.
Đorđević, Bilјana. 2009. Pitosi – jedan od mogućih načina izrade (etnoarheološki eksperiment). Zbornik Narodnog muzeja XIX-1, arheologija: 485-510.
Filipović, Vojislav. Minijaturne neolitske posude sa izlivnikom i njihova upotreba. Arhaika 1: 96-108.
Garašanin, Milutin. 1964. „Problem kontinuiteta u arheologiji“. U VI Kongres arheologa Jugoslavije I, ur. Jovan Tordorović, 9-45. Beograd: Arheološko društvo Jugoslavije.
Gosden, Chris. 1999. Anthropology and Archaeology. A changing relationship. London: Routledge.
Gosden, Chris. 2005. Ethnoarchaeology. In Archaeology. The Key Concepts, eds. Colin Renfrew and Paul Bahn, 95-101. Oxon: Routledge.
Hodder, Ian. 1982. The Present Past. London: Batsford.
Hodder, Ian. 1986. Reading the Past. Cambridge: Cambridge University Press.
Janković, Đorđe 1995. Intervju Đorđa Jankovića objavlјen u magazinu Duga 1995. godine (razgovor vodio Zoran Stefanović). Dostupno na :
http://istorijabalkana.yuku.com/topic/845/Djordje-Jankovic-intervju http://www.stormfront.org/forum/t174150/
Janković, Đorđe. 1998. Srpske gromile. Beograd: Sveslovenski savez.
Janković, Đorđe. 2001. „O tradicionalnom srpskom grnčarstvu u poznom srednjem veku“. U Zbornik etnografskog muzeja u Beogradu 1991-2001, ur. Jasna Bjeladinović-Jergić, 141-161. Beograd: Etnografski muzej u Beogradu.
Janković, Đorđe. 2007. Srpko pomorje od 7. do 10. stoleća. Beograd: Srpsko arheološko društvo – Zavičajni muzej Herceg-Novi.
Jacanović, Dragan. 1998. Srpska narodna epika kao izvor arheološke informacije. Glasnik Srpskog arheološkog društva 14: 315-326.
Jones, Sian. 1997. The Archaeology of Ethnicity. London: Routledge.
Jovanović, Aleksandar. 2002. Paleoetnografske beleške iz okoline Niša I, Zbornik Narodnog muzeja u Nišu 11: 69-76.
Jovanović, Bojan. 1985. Srpska narodna religija u svetlosti Čajkanovićevih proučavanja. Pogovor u V. Čajkanović, O magiji i religiji, 325-355. Beograd: Prosveta.
Kossinna, Gustaf. 1941. Die Deutsche Vorgeschichte, eine hervorragend nationale Wissenschaft. Leipzig: Johann Ambrosius Barth Verlag.
Kostić, Vesna. 1981. Arheološki pristup ispitivanju starobalkanskih elemenata u folkloru, Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu 45: 143-154.
Kovačević, Ivan. 2010. Nativna etnografija i nova tradicija. Beograd: Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta, Beograd.
Milenković, Pavle. 2004. Škola Anala. Ogledi o sociološkoj istoriografiji. Novi Sad: Stylos.
Milošević, Ankica i Aleksandrina Cermanović. 1954. Petao u htonskom kultu kod antičkih Grka i u srpskom narodu. Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu XVII.
Nikolić, Dubravka. (ur.) 2008. Vinča, praistorijska metropola, Beograd: Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu – Narodni muzej u Beogradu – Muzej grada Beograda – Srpska akademija nauka i umetnosti.
Novaković, Predrag. 1992. Po Marxu in pred Braudelom: Geografska šola Jovana Cvijića in arheologija. Arheo 15: 8-28.
O’Brien, Michael J. and Robert L. Lyman. 2000. Applying Evolutionary Archaeology. New York: Plenum Press.
O’Brien, Michael. J., Lee R. Lyman and Michael. B. Schiffer. 2005. Archaeology as a Process. Processualism and Its Progeny. Salt Lake City: The University of Utah Press.
Olsen, Bjørnar. 2002. Od predmeta do teksta. Teorijske perspektive arheoloških istraživanja. Beograd: Geopoetika.
Palavestra, Aleksandar and Marko Porčić. 2008. Archaeology, Evolution and Darwinism. Etnoantropološki problemi 3/2008: 81-100.
Palavestra, Aleksandar. 1994. Balkanology, Archaeology and Long-term History. Balcanica XXV-1: 83-98.
Palavestra, Aleksandar. 2005. „Dobrosusedsko nemešanje. Srpska arheologija i etnologija“. U Etnologija i antropologija: stanje i perspektive, Zbornik Etnografskog instituta SANU 21, ur. Ljilјana Gavrilović, 87-94. Beograd: Etnografski institut.
Palavestra, Aleksandar. 2010. Izmišlјanje tradicije: „vinčansko pismo“. Etnoantropološki problemi 2/2010: 239-258.
Porčić, Marko. 2007. Veza između mobilnosti i stočarstva – kroskulturna analiza. Etnoantropološki problemi 1/2007: 55-69.
Porčić, Marko. 2009. Nomadic pastoralism in the EBA of the Central Balkans: Evaluation of Background Knowledge. Balcanica 39: 7-31.
Radić, Radivoj. 2005. Srbi pre Adama i posle njega. Beograd: Stubovi kulture.
Richerson, Peter and Robert Boyd 2005. Not by Genes Alone. How Culture Transformed Human Evolution. Chicago and London: The University of Chicago Press.
Schiffer, Michael B. 1987. Formation Processes of the Archaeological Record. Salt Lake City: University of Utah Press.
Schiffer, Michael. B. 1995. Behavioral Archaeology: First Principles. Salt Lake City: University of Utah Press.
Shennan, Stephen. 2002. Genes, memes and human history: Darwinian archaeology and cultural evolution. London: Thames & Hudson.
Spasić, Dragana. 1998. Svetinja manastira Nimnika, od legende do mita. Glasnik Srpskog arheološkog društva 14: 299-314.
Srejović, Dragoslav. 1955. Jelen u našim narodnim običajima. Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu XVIII: 231-237.
Srejović, Dragoslav. 1981. „Kulture mlađeg kamenog doba na tlu Srbije“. U Istorija srpskog naroda I , ur. Sima Ćirković, 15-30. Beograd: Srpska književna zadruga.
Srejović, Dragoslav. 2001. „Miloje M. Vasić, tvorac srpke arheološke nauke“. U Dragoslav Srejović, Iskustva prošlosti, 213-218. Beograd: Ars libri.
Srejović, Dragoslav. 2001a. „Kritsko-mikenski religiozni simboli u badensko-vučedolskoj kulturi“. U Dragoslav Srejović, Iskustva prošlosti, 27-48. Beograd: Ars libri.
Srejović, Dragoslav. 2001b. „Paleopsihologija i peleoetnopsihologija“. U Dragoslav Srejović, Iskustva prošlosti, 191-196. Beograd: Ars libri.
Srejović, Dragoslav. 2002. „Drevni balkanski elementi u liku Marka Kralјevića“. U Dragoslav Srejović, Iliri i Tračani. O starobalkanskim plemenima, 77- 103. Beograd: Srpska književna zadruga.
Srejović, Dragoslav. 2002a. „Karagač i problem etnogeneze Dardanaca“. U Dragoslav Srejović, Iliri i Tračani. O starobalkanskim plemenima, 151-199. Beograd: Srpska književna zadruga.
Stjuard, Džulijan. 1981. Teorija kulturne promene, metodologija višelinijske evolucije. Beograd: BIGZ.
Todorović, Jovan. (ur.) 1964. VI Kongres arheologa Jugoslavije I. Beograd: Arheološko društvo Jugoslavije.
Tehrani, Jamshid J., Mark Collard, and Stephen J. Shennan. 2010. The cophylogeny of populations and cultures: reconstructing the evolution of Iranian tribal craft traditions using trees and jungles. Philosophical Transactions of the Royal Society, B: Biological Sciences 365: 3865-3874.
Vasić, Miloje. 1932. Preistorijska Vinča I. Beograd: Državna štamparija.
Vasić, Miloje. 1934. Colons grecs à Vinča. Revue internationale des Études balkaniques 1: 65-73.
Vasić, Miloje. 1936. Preistorijska Vinča II-IV. Beograd: Državna štamparija.
Vasić, Miloje. 1954. Dionis i naš folklor, Glas Srpske akademije nauka CCXIV, Odelјenje društvenih nauka 3: 129-163.
Vlahović, Mitar. 1951. „O najstarijoj kapi kod Jugoslovena s obzirom na zbirku kapa etnografskog muzeja u Beogradu“. U Zbornik Etnografskog muzeja u Beogradu 1901-1951, 144-163. Beograd: Etnografski muzej u Beogradu.
Vučković, Predrag i Aleksandar Jovanović. 1986. Legenda o vodenom biku. Pokušaj arheološke interpretacije folklorne građe. Glasnik Srpskog arheološkog društva 3: 44-49.
Wylie, Alison. 1982. An Analogy by Any Other Name is Just as Analogical: A Commentary on the Gould-Watson Dialogue, Journal of Anthropological Archaeology 1: 382-401.
Wylie, Alison. 1985. The reaction against analogy. Advances in Archaeological Method and Theory 8: 63-111.
Zotović, Ljubica. 1958. Ritualno klanje bika kao ostatak antičkog kulta plodnosti, Starinar, N.S. VII-VIII (1956-1957).
Published
2011-09-05
How to Cite
Palavestra, Aleksandar. 2011. “In the Service of Continuity. Ethnoarchaeology in Serbia”. Issues in Ethnology and Anthropology 6 (3), 579-94. https://doi.org/https://doi.org/10.21301/eap.v6i3.2.

Most read articles by the same author(s)