Religijski identitet Banatskih Bugara – Palćana u Srbiji, Rumuniji i Bugarskoj

Apstrakt

Rad na komparativan način istražuje religijski identitet u zemljama koje dele slične društveno-političke okolnosti socijalizma/komunizma i postsocijalizma. Analiza je nastala na osnovu terenskog istraživanja, a za predmet istraživanja je odabrana etnička grupa Banatskih Bugara, čiji pripadnici žive na teritoriji Srbije, Rumunije i Bugarske. U radu se zastupa teza da su različite državne prakse u pogledu regulacije ostavile različite efekte na religijski identitet, a da su od značaja i drugi društveni činioci, poput brojnosti i upotrebe jezika. Najstriktnija regulacija religije u periodu socijalizma/komunizma bila je u Bugarskoj, gde je nastupio prekid religijske tradicije, u Srbiji je tradicijska komponenta religijskog identiteta zadržana u privatnoj sferi života, dok je u Rumuniji sekularizacija imala svoj izraz u određenim društvenim slojevima. U postsocijalizmu dolazi do revitalizacije religije, a podaci pokazuju da je visok stepen religioznosti povezan sa mogućnošću upotrebe maternjeg jezika u crkvi, što je u slučaju našeg istraživanja zabeleženo u Rumuniji.