Hronologija ili kontekst: temporalnost i artificijelnost muzejskih zbirki
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v18i3.4Ključne reči:
muzejska zbirka, arheološka zbirka, muzejski predmet, periodizacija, trajnost, autoritet kustosaApstrakt
Iako muzejske zbirke suštinski predstavljaju privremeni skup „srodnih predmeta“, koji olakšava odgovornu brigu za muzejsku građu, one se u praksi tretiraju kao obavezna jedinica, bez koje ne postoji ni muzejski predmet, a kojima je imanentna trajnost. Polazišta njihovog formiranja – kao i ishodišta – mogu da budu različita.
U radu se razmatraju različita pitanja artificijelnosti i temporalnosti zbirki: kojim se vrednostima rukovodimo u formiranju arheološkihzbirki i da li su one transparentne i trajne? Koji su to atributi koji su kustosima, odnosno muzejima kao institucijama, presudni u klasifikaciji arheološke građe i da li su klasifikacije dosledne? Da li u praksi prevladava hronologija/periodizacija i kako se utvrđuju granice perioda? Da li se poštuju konteksti, tačnije da li se predmet sistematizuje zajedno sa drugim nalazima iz celine kojoj pripada, pažljivo izdvajane prilikom iskopavanja? Takođe, šta utiče na formiranje muzejskih zbirki, tačnije ko utiče?
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Abu-Khafajah, Shatha and Arwa Badran. 2015. “From Heritage to Archaeology and Back Again”. In The Palgrave Handbook of Contemporary Heritage Research edited by Emma Waterton and Steve Watson, 91–112. London: Palgrave McMilan. https://doi.org/10.1057/9781137293565_6
Appadurai, Arjun. 1986. Introduction: Commodities and the Politics of Value to The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective, edited by Arjun Appadurai, 3–63. Cambridge University Press: Cambridge.
Aronsson, Peter. 2012. “National Museums; Negotiating the Past for a Desired Future”. In Museums in an Age of Migrations. Questions, Challenges, Perspectives, edited by Luca Basso Peressut and Clelia Pozzi, 67–76. Politecnico di Milano, Dipartimento di Progettazione dell’Architettura: Milano.
Babić, Staša. 2022. “‘Timeo Danaos et dona ferentes’: biography of a collection of Pontic pottery in the National Museum, Belgrade”, In Connecting the Ancient West and East: Studies Presented to Prof. Gocha R. Tsetskhladze, edited by John Boardman, James Hargrave, Alexandru Avram and Alexander Podossinov, 109–122. Peeters Publishers: Leuven. DOI: 10.2307/j.ctv2zx9pwv.
Bandović , Aleksandar. 2014. „Muzejski kurs i arheologija tokom II svetskog rata u Beogradu“. Etnoantropološki problemi 9 (3): 625–645. DOI: 10.21301/EAP.v9i3.5
Bandović, Aleksandar D. 2019. Miodrag Grbić i nastanak kulturno-istorijske arheologije u Srbiji. Doktorska dis. Filozofski fakultet Univerzitet u Beogradu.
Bandović, Aleksandar i Jovan Mitrović, 2015. „Od muzejskog poslužitelja do kustosa: 90 godina od smrti Ante Mudrovčića“. Etnoantropološki problemi 10 (3): 769–773.
Bennett, Tony. 1988. “The exhibitionary complex”. New formations 4 (spring): 73–102. (= Bennett, Tony. 1994. “The exhibitionary complex”. In Culture/Power/History: A Reader in Contemporary Social Theory, edited by Nicholas B. Dirks, Geoff Eley and Sherry B. Ortner, 123–154. Princeton University Press: Princeton. DOI: 10.2307/j.ctv1ddd17k.8.
Bennett, Tony. 2009. “Museum, Field, Colony: Colonial Governmentality and the Circulation of Reference”. Journal of Cultural Economy 2 (1–2): 99–116. DOI:10.1080/17530350903064097
Robin Boast. 2009. “The Formative century, 1860–1960”. In The Oxford handbook of Archaeology, edited by Barry Cunliffe, Chris Gosden and Rosemary A. Joyce, 47–70. Oxford: Oxford University Press.
Burcaw, George Ellis. 1997. Introduction to Museum Work (3rd edition). Walnut Creek: Altamira Press.
Byrne, Sarah, Anne Clarke, Rodney Harrison and Robin Torrence. 2011. “Networks, Agents and Objects: Frameworks for Unpacking Museum Collections”. In Unpacking the Collection, edited by Sarah Byrne, Anne Clarke, Rodney Harrison and Robin Torrence, 3–26. Haidelberg: Springer.
DOI: 10.1007/978-1-4419-8222-3_1
Cvjetićanin, Tatjana (ur). 2009. Muzej kneza Pavla. Beograd: Narodni muzej.
Cvjetićanin, Tatjana (ur). 2013. Pokloni Sofije I Milojka Dunjića. Beograd: Narodni muzej.
Cvjetićanin,Tatjana. 2014. „Predmeti ili narativi. Arheološke postavke u Srbiji: utemeljenje muzejske arheologije“. Etnoantropološki problemi 9 (3): 575–596. DOI:10.21301/EAP.v9i3.2
Cvjetićanin, Tatajana. 2015. „Predmeti ili narativi. Arheološke postavke u Srbiji: doba artefakata“. Etnoantropološki problemi 10 (3): 557–593. DOI: 10.21301/EAP.v10i3.2
Cvjetićanin, Tatjana. 2018. „Muzejska arheologija u Srbiji i mit o neutralnosti muzeja“. Etnontropološki problemi 13 (3): 575–594. DOI: 10.21301/eap.v13i3.1
Cvjetićanin, Tatjana. 2019. „Prezentacija i reprezentacija: prošlost u arheološkoj postavci Narodnog muzeja u Beogradu = Presentation and Representation. The Past in the Archaeological Display of the National Museum in Belgrade“, Zbornik Narodnog muzeja 24–1: 389–412.
Cvjetićanin, Tatjana. 2020. “Prekretnice i brane na rimskoj granici: institucionalni autoritet, rimsko nasleđe i projekat Đerdap”, Etnoantropološli problemi 15 (3): 717–744. DOI: 10.21301/eap.v15i3.4
Ćosić, Natalija. 2018. „Otpakivanje neotpakovanog. Život i budućnost arheoloških zbirki". Etnontropološki problemi 13 (3): 595–615. DOI: 10.21301/eap.v13i3.2
Desvallées, André and François Mairesse (eds). 2010. Key Concepts of Museology. Paris: ICOM (dostupno na https://icofom.mini.icom.museum/publications/key-concepts-of-museology/).
Drobnjaković, Borivoje M. „Prvi naš muzejski inventar“. Muzeji 3–4: 35–46.
Đorđević, Biljana. 2023. Muzejska dokumentacija. Beograd: Narodni muzej Srbije.
Đorđević, Biljana, Tatjana Cvjetićanin i Vesna Radić. 2005. “Arheološka delatnost Narodnog muzeja”. Zbornik Narodnog muzeja 18–1: 11–28.
Ham Milovanović, Lidija. 2009. „Galerija Muzeja kneza Pavla“. U Muzej kneza Pavla, uredila Tatjana Cvjetićanin, 164–193. Beograd: Narodni muzej.
ICOM (International Council of Museums) 2007. Etički kodeks za muzeje. Prevod na srpski jezik. Sarajevo–Beograd: ICOM (dostupan na https://icom-serbia.mini.icom.museum/wp-content/uploads/sites/44/2021/11/eticki-kodeks-za-muzeje.pdf).
ICOMOS (International Council on Monuments and Sites) 1990. Charter for the Protection and Management of the Archaeological Heritage, Parsi: ICOMOS (dostupno na https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/arch_e.pdf)
Kopytoff, Igor. 1986. “The Cultural Biography of Things: Commoditization as Process”. In The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective, edited by Arjun Appadurai, 64–91. Cambridge University Press: Cambridge.
Lucas, Gavin. 2019. Writing the Past: Knowledge and Literary Production in Archaeology. London and New York: Routledge.
Lucas, Gavin. 2023. Archaeological Situations. Archaeological Theory from the Inside Out. London and New York: Routledge. DOI: 10.4324/9781003098294
Lucas, Gavin and Laurent Olivier. 2022. Conversations about time. London and New York: Routledge. DOI: 10.4324/9781003183600
Marstin, Dženet. 2013. Uvod u Nova muzejska teorija i praksa. Uvođenje, priredila Dženet Marstin, 11–55. Beograd: Clio i Narodni muzej.
Mihajlović, Vladimir D. 2023. Rimsko nasleđe u Srbiji: nauka, prosveta i javnost. Novi Sad: Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu.
Milićević, Milan Đ. 1876. Kneževina Srbija. Beograd: Državna štamparija.
Mitrović, Jovan D. 2013. “Doprinos Dušana Karapandžića srpskoj arheologiji na početku XX veka”, Zbornik Narodnog muzeja XXI–1: 63–90
Mitrović, Jovan D. 2015. “Narodni muzej i arheološka baština u Srbiji tokom Prvog svetskog rata”, Zbornik Narodnog muzeja XXII–1: 407–425.
Popadić, Milan. 2021. Diskretni šum peščanika: baština i njene nauke. Beograd: Centar za muzeologiju i heritologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.
Palavestra, Aleksandar. 2020. “Two collections and two Greek obsessions”, Istraživanja – Journal of historical researches 31: 197–216. DOI: 10.19090/i.2020.31.197–216
Popović, Ivana uredila. 1994. Antičko srebro u Srbiji. Beograd: Narodni muzej.
Popović, Ljubiša. 1994. Antička grčka zbirka. Beograd: Narodni muzej.
Popović, Vladimir i Neda Jevremović. 1994. Narodni muzej u Beogradu 1884–1994. Beograd: Narodni muzej.
Ninković, Veselinka. 2009. „Arheološko odeljenje Muzeja kneza Pavla”. U Muzej kneza Pavla, uredila Tatjana Cvjetićanin, 124–141. Beograd: Narodni muzej.
Ninković, Veselinka. 2019. Rimski epigrafski i anepigrafski spomenici iz lapidarijuma Narodnog muzeja u Beogradu. Beograd: Narodni muzej.
Radić, Nenad uredio. 2005. Kabineti retkosti: od XVI do XVII veka. Beograd: Odeljenje za istoriju umetnosti – Filozofski fakultet (CD-ROM).
Ratković, Deana. 2023. Fibule od bakarnih legura iz Zbirke rimskog ranocarskog perioda. Beograd: Narodni muzej.
Shanks, Michael. 1992. Experiencing the past. On the character of archaeology. London and New York: Routledge (second edition published in the Taylor & Francis e-Library, 2005).
Službeni glasnik Republike Srbije 42/2009: Zakon o potvrđivanju Evropske konvencije o zaštiti arheološkog nasleđa (revidirana) (dostupno na http://demo.paragraf.rs/demo/combined/Old/t/t2009_06/t06_0142.htm)
Službeni glasnik Republike Srbije 96/21: Zakon o muzejskoj delatnosti (dostupno na
https://www.paragraf.rs/propisi/zakon-o-muzejskoj-delatnosti.html)
Stalio, Blaženka. 1986. „La site prahistorique Ajmana à Mala Vrbica = Praistorijsko nalazište Ajmana u Maloj Vrbici“. Đerdapske sveske III: 27–50.
Subotić, Irina. 2009. „Od Muzeja savremene umetnosti do Muzeja kneza Pavla. Aristokratizam, profil visokih vrednosti, politička volja”. U Muzej kneza Pavla, uredila Tatjana Cvjetićanin, 6–57. Beograd: Narodni muzej.
Michael Thompson. 1979. Rubbish theory: the creation and destruction of value. Oxford: Oxford University Press.
Tunbridge, John E. and Gregory J. Ashworth. 1996, Dissonant Heritage. The Management of the Past as a Resource in Conflict. New York: Wiley.
Veličković, Milivoje. 1974. „Tipologija i hronologija rimskog stakla iz Budve u zbirci Narodnog muzeja u Beogradu“. Arheološki vestnik 25: 165–174.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
