Rodni aspekt medijskog diskursa u socijalističkoj Jugoslaviji – reprezentacija roda u časopisu za žene „Bazar”
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v19i2.10Ključne reči:
rod, Jugoslavija, socijalizam, medijski diskurs, časopis za ženeApstrakt
U radu se na primeru jednog od najstarijih i najtiražnijih jugoslovenskih časopisa za žene „Bazar” razmatra rodna perspektiva štampanih medija u socijalističkoj Jugoslaviji. U metodološkom smislu, rad se oslanja na podatke dobijene analizom tekstualnih i vizuelnih poruka u izdanjima objavlјenim u jubilarnoj desetoj godini (1973). Cilј rada je da uvidom u 25 brojeva oglednog socijalističkog glasila: 1) prepozna i izdvoji fabrikovane medijske slike žene/muškarca, 2) ukaže na stepen usaglašenosti tih (i takvih) medijskih prikaza sa zvaničnom socijalističkom predstavom o rodu / rodnim ulogama / rodnim odnosima, te 3) identifikuje različite modele rodnog polariteta u analiziranim medijskim reprezentacijama.##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Banović, Branko. 2011. (Ne)mogućnost istraživanja tradicionalnog crnogorskog maskuliniteta“. Antropologija 11 (1): 161–180.
Batler, Džudit. 2010. Nevolja sa rodom: feminizam i subverzija identiteta. Loznica: Karpos.
Blagojević, Jelisaveta. 2006. „S one strane binarnih opozicija: teorijska razjašnjenja pojma roda”. Genreo. Časopis za feminističku teoriju 8/9: 47–63.
Bogdanović, Bojana. 2022. „Zlatibor Knitters in the Socialist Yugoslavia Media Discourse.“ Vestnik antropologii (Herald of Anthropology) 3: 89–98.
Bogdanović, Bojana. 2023a. „Women's press in socialist Yugoslavia – media portrayal of Dobrila Smiljanić in the women's magazine 'Bazar'“. Glasnik Etnografskog instituta SANU 71 (3): 85–102.
Bogdanović, Bojana. 2023b. „The Gender Perspective of the Women’s Press in Socialist Yugoslavia: The Representation of Masculinity in the Women’s Magazine „Bazar“.“ Vestnik antropologii (Herald of Anthropology) 3: 106–117.
Božinović, Neda. 1996. Žensko pitanje u XIX i XX veku. Beograd: ’94 i Žene u crnom.
Brigs, Adam and Pol Kobli. 2005. Uvod u studije medija. Beograd: Clio.
Brown, Gillian and George Yule. 1983. Discourse Analysis. Cambridge: Cambridge University Press.
Colin, Stewart and Adam Kowaltzke. 2007. Media: New Ways and Meanings. Hoboken: John Wiley and Sons Australia.
Connell, Robert. 1995. Masculinities. Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
Connell, Robert and James Messerschmidt. 2005. „Hegemonic Masculinity: Rethinking the Concept“. Gender and Society 19 (6): 829–852.
De Beauvoir, Simon. 2016. Drugi pol. Zagreb: Naklada LJEVAK d.o.o.
Derida, Žak. 2004 „Šta je dekonstrukcija“. Zlatna greda, list za književnost, umetnost, kulturu i mišljenje 37, godina IV: 53–62.
Devereux, Eoin. 2007. Understanding the Media. London: Sage Publications.
Đurić Paunović, Ivana & Kristina Stevanović. 2021. „Književni tekst i čitanje maskuliniteta“. Književna istorija – časopis za nauku o književnosti 51: 287 – 301.
Erdei, Ildiko. 2005. „Oči zelene kao dolari − antropologija potrošnje u Srbiji u tranziciji“. U: Etnologija i antropologija: stanje i perspektive, uredila Dragana Radojičić, 173–186. Beograd: Etnografski institut SANU.
Fairclough, Norman. 1995. Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. New York: Longman.
Foucault, Michel. 1972. The Archaeology of Knowledge and the Discourse on Language. London: Tavistock.
Gill,¬ Rosalind. 2000. Gen¬der ¬and¬ the¬ Me¬dia. Cam¬brid¬ge:¬ Po¬lity¬Press.
Glover, David and Cora Caplan. 2000. Genders. London–New York: Routledge.
Hall, Stuart. 1973. Encoding and Decoding in the Television Discourse. Birmingham: Centre for Contemporary Cultural Studies.
Hall, Stuart. 1980. „Encoding/Decoding.“ In Culture, Media, Language: Working Papers in Cultural Studies, edited by S. Hall, D. Hobson, A. Lowe and P. Willis, 128–138. London: Hutchinson.
Hall, Stuart. 1998. Representation. London: Sage and Open University.
Hol, Stjuart. 2017. Mediji i moć. Loznica: Karpos.
Isanović, Adla. 2007. „Medijski diskurs kao muški domen: predstavljanje roda u dnevnim novinama u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Srbiji“. U Stereotipizacija: predstavljanje žena u štampanim medijima u jugoistočnoj Evropi, uredio N. Moranjak, 49–82. Sarajevo: Mediacentar.
Ivanović Barišić, Milina. 2021. „Socijalistički narativ i tradicionalna kultura“. U Propaganda i javni narativi u socijalističkoj Jugoslaviji, uredili Bojana Bogdanović i Kristijan Obšust, 219–248. Novi Sad: Arhiv Vojvodine – Beograd: Etnografski institut SANU.
Jarić, Isidora. 2013. „The Construction of Hegemonic Female Gender Roles in Serbian/Yugoslav Women’s Magazine Bazar“. Sociološki pregled XLVII (3): 401–437.
Kimmel, Michael. 1994. „Masculinity as homophobia: Fear, shame, and silence in the construction of gender identity.“ In Theorizing masculinities, edited by H. Brod and M. Kaufman, 119–141. Thousand Oaks, CA: Sage.
Marković, Predrag. 2007. „Seksualnost između privatnog i javnog u 20. veku”. U: Privatni život kod Srba u dvadesetom veku, priredio Milan Ristović, 101‒128. Beograd: Clio.
McCarthy, Michael. 1991. Discourse Analysis for Language Teachers. Cambridge: Cambridge University Press.
McRob¬bie,¬ Angela.¬ 2000. ¬Fe¬mi¬nism ¬and¬ Youth¬ Cul¬tu¬re. ¬Lon¬don:¬ Mac¬mil¬lan.
Milivojević, Snježana. 2004. „Žene i mediji: Strategije isključivanja“. Genero: časopis za feminističku teoriju i studije kulture (Special): 11–24.
Milivojević, Snježana. 2007. „Javnost i ideološki efekti medija“. Reč : časopis za književnost i kulturu 64 (10): 151–214.
Moscovici, Serge. 1984. „The phenomenon of social representations”. In Social Representations, edited by Robert Maclaughlin Farr and Serge Moscovici, 3–69. Cambridge: Cambridge University Press.
Nedeljković, Saša. 2010. „Maskulinitet kao alternativni parametar etničkog identiteta – Crnogorci u Lovćencu“. Etnoantropološki problemi 5 (1): 51–67.
Papić, Žarana. 1981. „Socijalizam i tradicionalno stanovište o odnosu polova“. Marksistička misao 4: 29–32.
Parsons, Talcott. 1963. „On the Concept of Political Power“. Proceedings of the American Philosophical Society 107 (3): 232–262.
Pavićević, Olivera, Leposava Kron i Biljana Simeunović-Patić. 2013. Nasilje kao odgovor : socijalne i psihološke implikacije krize. Beograd : Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Petrović, Edit. 1985. „Kultura ženstvenosti“. Etnološke sveske 6: 51–56.
Peračković, Krešimir. 2013. „Osnovni pojmovi u sociologiji potrošnje“. U Potrošačka kultura i konzumerizam, uredila Snježana Čolić, 25–46. Zagreb: Institut društvenih znanosti Ivo Pilar.
Popović, Dragana. 2015. „Sećanje na ravnopravnost ili simulacija jednakosti: naučnice u Srbiji u doba socijalizma“, Knjiženstvo 5. http://www.knjizenstvo.rs/sr-lat/casopisi/2015/zenska-kn-jizevnost-i-kultura/secanje-na-ravnopravnost-ili-simulacija-jednakosti-naucnice-u-srbiji-u-do-ba-socijalizma#gsc.tab=0
Radovanović, Milan. 2018. „Semiotika alternativnih medija“. U Filozofija medija: mediji i alternativa, uredili Divna Vuksanović i drugi, 203–215. Jagodina: Fakultet pedagoških nauka Univerziteta u Kragujevcu, knj. 22.
Ramet, Sabrina. 1999. Gender Politics in the Western Balkans: Women and Society in Yugoslavia and the Yugoslav Successor States. Pennsylvania: Penn State Press.
Rosić, Tatjana. 2012. „Panika u redovima tj. Balkan, zemlja s one strane ogledala“. Sarajevske sveske 39/40: 49–71.
Silverman, Kaja. 1992. Male Subjectivity at the Margins. Rotledge: New York and London.
Simeunović, Nataša. 2009. „Proizvodnja preferiranih značenja u masovnim medijima“. Teme – Časopis za Društvene Nauke 3: 919–924.
Slapšak, Svetlana. 2004–2005. „Masculinities and Sexuality after 1968 in the Balkans”, ProFemina 37/40: 164–180.
Stjepanović-Zaharijevski, Dragana. 2011. „Rodna socijalizacija i društvene promene.“ Sociološki godišnjak 6: 41–54.
Stojaković, Gordana. 2013. Rodna perspektiva u novinama Antifašističkog fronta žena (1945–1953). Novi Sad: Zavod za ravnopravnost polova.
Stojanović, Dragana, Radmila Zeba i Zagorka Markov. 2014. „Pojam rodnosti u tradicionalnoj kulturi sa osvrtom na suvremeni društveni kontekst“. Metodički obzori 9 (19): 92‒104.
Stubbs, Michael. 1983. Discourse Analysis. The Sociolinguistic Analysis of Natural Language. Oxford: Basil Blackwell.
Šmale, Volfgang. 2011. Istorija muškosti u Evropi (1450–2000). Beograd: Klio.
Todorović Uzelac, Neda. 1987. Ženska štampa i kultura ženstvenosti. Beograd: Naučna knjiga.
Todorović, Neda. 2012. „Od štampe srca do štampe novčanika: savremeni ženski časopisi“. Knjiženstvo, časopis za studije književnosti, roda i kulture http://www.knjizenstvo.rs/sr/casopisi/2012/zenska-knjizevnost-i-kultura/od-stampe-srca-do-stampe-novcanika-savremeni-zenski-casopisi#gsc.tab=0
Višnjić, Jelena. 2016. Rodna analiza teksta u online štampanim medijima u Srbiji. Doktorska disertacija. Univerzitet u Novom Sadu – Asocijacija centara za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije i istraživanja – ACIMSI Centar za rodne studije.
Vujović, Marija. 2016. Komparativna analiza reklamne fotografije i reprezentacije roda u socijalističkoj i tranzicijskoj Srbiji. Doktorska disertacija, Univerzitet umetnosti u Beogradu, Interdisciplinarne studije.
Vujović, Marija i Anka M. Prokopović. 2018. „Ženska štampa u socijalističkoj Jugoslaviji.“ Kultura 161, 152–169.
Williams, Raymond. 1977. Marxism and Literature. Oxford: Oxford University Press.
Zaharijević, Adriana, Zorica Ivanović i Daša Duhaček. 2012. Žarana Papić. Tekstovi 1977–2002. Beograd: Centar za studije roda i politike, Rekonstrukcija Ženski fond i Žene u crnom.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
