Između stvarnog i zamišljenog: infektivna oboljenja u kinematografiji na primeru filma Variola Vera
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v14i2.4Ključne reči:
film Variola Vera, velike boginje, epidemija, infektivne bolesti, Jugoslavija, društveni kontekstApstrakt
Narativi o epidemijama infektivnih oboljenja, kako imaginarnih tako i onih koja su poznata ljudskim društvima postaju sve češća tema popularne kulture, a posebno filmske industrije. Kao jedna od stalno prisutnih pretnji tokom istorije čovečanstva, infektivna oboljenja su odigrala značajnu ulogu u oblikovanju i promeni društvenih zajednica i kao takva ostavila dubok kulturološki trag na društvene grupe i njihove savremene mitove. Variola, odnosno velike boginje ubrajaju se među najinfektivnija oboljenja sa kojima se čovečanstvo susrelo tokom svoje istorije, a bolest se javljala i na domaćim prostorima tokom različitih istorijskih perioda. Rad se bavi analizom načina na koje filmska industrija koncipira epidemije infektivnih oboljenja, prvenstveno na primeru filma Variola Vera smeštenog u jugoslovenski kulturni i društveni kontekst, kao i odnosima dramskog i stvarnog u reprezentaciji ove bolesti i njenih društvenih aspekata.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Akritidis, Nikolaos, Georgiou Pappas, Savvas Seitaridis and Epaminondas Tsianos. 2003. „Infectious Diseases in Cinema: Virus Hunters and Killer Microbes“. Clinical Infectious Diseases 37: 939-942.
Armelagos, G.J, Barrett, R, Kuzawa, C.W. and T. McDade. 1998. „Emerging and re-emerging infectious diseases: The Third Epidemiologic Transition“. Annu. Rev. Anthropol. 27: 247–71.
Armelagos, George. Peter J. Brown and Kenneth C. Maes. 2011. „Humans in a World of Microbes: the Anthropology of Infectious Disease”. In A Companion to Medical Anthropology, edited by P. Erickson and M. Singer, 253-270. Hoboken: Wiley-Blackwell.
Atanasievska, Sonja, Ana Gligic, Dragutin Jovanovic, Vesna Protic-Djokic, Miodrag Radunovic and Elizabeta Ristanovic. 2016. „Smallpox as an actual biothreat: lessons learned from its outbreak in ex-Yugoslavia in 1972“. Ann Ist Super Sanità 52 (4): 587-597.
Banić Grubišić, Ana. 2013. „Antropološki pristup medijima - kratak pregled (sa posebnim osvrtom na igrani film)“. Antropologija, br. 2, 135-155.
Carmichael, G. Ann. 2006. „Infectious disease and human agency: an historical overview“. Scripta Varia 106: 3-46.
Cawelti, John G. 1976. Adventure, Mystery, and Romance. Formula Stories as Art and Popular Culture. Chicago and London: The University of Chicago Press.
Davis, Mark. 2017. „’Is it Going to be Real?’ Narrative and Media on a Pandemic“. Forum: Qualitative Social Research 18 (1): 1-19.
Hardman, Lizabeth. 2010. Plague. Farmington Hills: Lucent Books.
Ilić, Vladimira i Ivan Kovačević. 2016. „Antropologija filma u Srbiji“. Etnoantropološki problemi 11 (1): 217-239.
Koplow, A. David. 2003. Smallpox: The Fight to Eradicate a Global Scourge. Los Angeles: University of California Press.
Kruvand, M. and M. Silver. 2013. „Zombies gone viral: How a fictional zombie invasion helped CDC promote emergency preparedness“. Case Studies in Strategic Communication, no. 2, 34-60.
Lazarević Radak, Sanja. 2015. „Pokretne slike užasa: društveni aspekti jugoslovenskog horor žanra“. Antropologija, 3, 47-68.
Mandić, Marina. 2016. „Sjedinjene Države ’Zombilenda’: migracije u popularnoj kulturi na primeru epidemije zombija“. Etnoantropološki problemi 11 (1): 413-434.
Ognjanović, Dejan. 2007. U brdima, horori. Niš: Niški kulturni centar.
Petrović-Todosijević, Sanja. 2007. „(Dis)kontinuitet bez presedana: zdravstvena politika Jugoslovenske države u prvoj polovini 20. veka“. Tokovi istorije, br. 3, 96-119.
Radovanović, Zoran. 2017. Variola vera: Virus, epidemija, ljudi. Smederevo: Heliks.
Singer, Merrill. 2015. Anthropology of Infectious Disease. Walnut Creek: Left Coast Press.
Smith, Richard. 2006. „Responding to global infectious disease outbreaks: Lessons from SARS on the role of risk perception, communication and management“. Social Science & Medicine 63: 3113–3123.
Sontag, Susan. 1978. Illness as Metaphor. Toronto: Collins Publishers.
Tomes, Nancy. 2002. „Epidemic Entertainments: Disease and Popular Culture in Early-Twentieth-Century America“. American Literary History 14 (4): 625-652
Trifunović, Vesna. 2017. „Temporality and Discontinuity as Aspects of Smallpox Outbreak in Yugoslavia“. Glasnik Etnografskog instituta SANU 65 (1): 127-145.
Turner, Graeme. 1999. Film as social practice. London: Routledge.
Vint, Sherryl. 2016. „Administering the Crisis: Zombies and Public Health in the 28 Days Later Comic Series”. In The Walking Med: Zombies and the Medical Image, edited by Lorenzo Servitje and Sherryl Vint, 123-141. Pennsylvania: The Pennsylvania University Press.
Vučetić, Radina. 2016. Monopol na istinu. Partija, kultura i cenzura u Srbiji šezdesetih i sedamdesetih godina XX veka. Beograd: Clio.
Vučković, Bogdan. 2018. Epidemija variole vere u Jugoslaviji 1972: između vlasti i javnosti. Diplomski rad. Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
Zečević, Slobodan. 2008. Mitska bića srpskih predanja. Beograd: Službeni glasnik.
Zundhausen, Holm. 2008. Istorija Srbije: od 19. do 21. veka. Beograd: Clio.
Izveštaji:
Program Report. Atlanta: Center for Disease Control and Prevention, 1972.
https://biotech.law.lsu.edu/blaw/bt/smallpox/refs/SmallpoxYugoslavia-EPI-72-91-2.pdf
Članci u novinama:
SB Periskop. 2016. „Goran Marković: Variola vera signalizirala je propast“. SB Periskop 24.03.2016.
http://www.sbperiskop.net/intervju/goran-markovic-variola-vera-signalizirala-je-propast
Vreme. 2016. „Kako je sniman film Variola vera“. Vreme 15.03.2012. https://www.vreme.com/cms/view.php?id=1040986
Film:
Variola Vera. 1982. Režirao Goran Marković. Jugoslavija: Art Film 80 i Croatia Film. DVD.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2019 Marina Mandić
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
