Privredna osnova modela tradicionalnog crnogorskog maskuliniteta
DOI:
https://doi.org/10.21301/EAP.v6i2.8Ključne reči:
model, maskulinitet, privredna osnova, katun, ekstenzivna stočarska privreda, zajednička imovina plemena, tradicionalna i tradicionalistička komponentaApstrakt
Model tradicionalnog crnogorskog maskuliniteta sastoji se od dve komponente, koje su dominantnio uticale na njegovo produkovanje: tradicionalna komponenta odnosi se na dominaciju ratničko-stočarsko-pljačkaškog privređivanja, dok se tradicionalistička komponenta odnosi na koncept rodnih uloga, oblikovan putem fikcionalnih, etnoloških i istorijskih narativa. Polazna teorijska postavka jeste da su maskuliniteti produkovani kroz svakodnevne aktivnosti i mesto muškarca koje zauzima u privrednim odnosima, što zahteva dublju privrednu, socijalnu i istorijsku kontekstualizaciju datog modela. Najbitnija karakteristika ekstenzivnog stočarskog privređivanja i kolektivne imovine plemena, jeste da su zahtevali stalnu odbranu stada i zajedničke imovine plemena, a nedostatak osnovnih životnih resursa značio je njihovo pronalaženje na drugom mestu. Osiguravanje osnovnih sredstava za život – bilo kroz njihovu odbranu na svojoj teritoriji ili putem upada na druge teritorije – imliciralo je česte oružane sukobe, a oružane snage su u svim vremenima i unutar različitih kultura, gotovo uvek, u potpunosti muške institucije. Tako je i obezbeđivanje osnovnih životnih resursa u tradicionalnom društvu Crne Gore, predstavljalo specifično muški posao, a logika svakodnevnog privređivanja nužno je davala prednost muškarcu u odnosu na ženu.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Carrigan, Tim, Bob Connell, and John Lee. 2004. “Toward a New Sociology of Masculinity”. In Feminism & Masculinities, ed. Peter F. Murphy, 151-165. New York Oxford: Oxford University Press.
Clatterbaugh, Ken. 1995. „Mythopoetic Foundations and New age Patriarchy“. In The Politics of Manhood, ed. Michael Kimmel, 45-64. Philadelphia: Temple University Press.
Clatterbaugh, Kenneth. 2004. “What is Problematic about Masculinities?” In Feminism & Masculinities, ed. u Peter F. Murphy, 200-214. New York Oxford: Oxford University Press.
Connell, Bob 1995. „Men at Bay: The ’Men’s Movement’ and Its Newest Best-Sellers“, In The Politics of Manhood, ed. Michael Kimmel, 65-75. Philadelphia: Temple University Press.
Cvijić, Jovan. 1991. Balkansko poluostrvo. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
Cvijić, Jovan. 1966. Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje - osnovi antropogeografije. Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika.
Ćirić-Bogetić, Ljubinka. 1966. Komunice u Crnoj Gori u XIX i početkom XX veka, Titograd: Istorijski institut.
Đurđev, Branislav. 1961. “Teritorijalizacija katunske organizacije do kraja 15 veka”. U Simpozijum o srednjovjekovnom katunu održan 24. i 25. novembra, 143-169. Srajevo: Naučno društvo SR Bosne i Hercegovine, Posebna izdanja, knjiga II, Odjeljenje istorijsko-filoloških nauka, knjiga I.
Erdeljanović, Jovan. 1978. Stara Crna Gora. Beograd: Slovo Ljubve.
Filipović, S. Milenko. 1961. “Struktura i organizacija srednjovekovnog katuna”. U Simpozijum o srednjovjekovnom katunu održan novembra 24. i 25. novembra, 45-112. Srajevo: Naučno društvo SR Bosne i Hercegovine, Posebna izdanja, knjiga II, Odjeljenje istorijsko-filoloških nauka, knjiga I.
Free Marcus and Hughson John. 2003. Settling Account with Hooligans. Men and Masculinities 6 (2): 136-155.
Fuller, Norma. 2001. The Social Constitution of Gender Identity among Peruvian Men. Men and Masculinities 3 (3): 316-331.
Gezeman, Gerhard. 1968. Čojstvo i junaštvo starih Crnogoraca. Cetinje: Obod.
Goldstein, S. Joshua. 2004. “War”. In Men and Masculinities, A Social, Cultural and Historical Encyclopedia, Ed. Michael Kimmell and Arny Aronson, 815-817. Santa Barbara, California; Denver, Colorado; Oxford, England: ABC Clio.
Gutmann, C. Matthew. 1997. Trafficking in Men: The Anthropology of Masculinity. Annual Review of Anthropology 26: 385-409.
Hacking, Ian. 1999. The Social Construction of What? Cambridge: Harvard University Press;
Maxine Baca Zin, Pierrette Hondagneu-Sotelo and Michael A. Messner. 2005. Introduction: Sex and Gender through the Prism of Difference. In Gender Through the Prism of Difference. Ed. Maxine Baca Zin, Pierrette Hondagneu-Sotelo and Michael A. Messner, 1-11. New York Oxford: Oxford University Press.
Istorija Crne Gore od početka XVI do kraja XVIII vijeka. 1975. Titograd: Redakcija za istoriju Crne Gore. Knjiga treća, tom prvi.
Kimmel, S. Michael. 2004a. “Masculinity as Homophobia: Fear, Shame, and Silence in the Construction of Gender Identity”. In Feminism & Masculinities, ed. Peter F. Murphy, 182-196. New York Oxford: Oxford University Press.
Kimmel, S. Michael and Kaufman, Michael. 1995. „Weekend Warriors: The New Men’s Movement“. In The Politics of Manhood, ed. Michael Kimmel, 15-44. Philadelphia: Temple University Press.
Kimmel, Michael. 2004b. “Masculinities”. In Men and Masculinities, A Social, Cultural and Historical Encyclopedia, ed Michael Kimmel and Amy Aronson. Santa Barbara, California; Denver, Colorado; Oxford, England: ABC CLIO.
Kovačević, Desanka. 1963. “Srednjevekovni katun po dubrovačkim izvorima”. Simpozijum o srednjovjekovnom katunu, 121-140. Sarajevo: Naučno društvo Bosne i Hercegovine, Posebna izdanja 2, Odjeljenje istorijsko-filoloških nauka I.
Kovačević, Ivan. 2006. Mit i umetnost. Beograd: Srpski genealoški centar i Odeljenje za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta, Etnološka biblioteka 18.
Maines, R. David. 2000. The Social Construction of Meanings. Contemporary Sociology 29 (4): 577-584.
Mead, Margaret. 1966. Spol i temperament u tri primitivna društva, Zagreb: Naprijed.
Messner, A. Michael. 1995. „’Changing Men’ and Feminist Politics in the United States“. In Feminism & Masculinities, ed. Peter F. Murphy, 97-115. New York Oxford: Oxford University Press.
Mid, Margaret. 1978. Sazrevanje na Samoi. Beograd: Prosveta.
Nagel, Joane. 2000. Ethnicity and Sexuality. Annual Review of Sociology 26: 107-133.
Pavković, F. Nikola. 2009. Ka problemu sekundarnog arhaizma u antropološkom proučavanju Južnih Slovena. Antropologija 7: 9-16.
Solomon, L. Susan. 2007. “War”. In Encyclopedia of Sex and Gender, Ed. Fedwa Malti-Douglas, 1518-1522. Detroit, New York, San Francisco, London: Thomson, Gale.
Vukosavljević, Sreten. 1953. Istorija seljačkog društva 1. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
