Antropološko istraživanje Makedonije Jozefa Obrebskog

Autori

  • Ljupčo Risteski Institut za etnologiju i antropologiju, Fakultet prirodnih i matematičkih nauka, Univerzitet Ćirilo i Metodije, Skoplje, Severna Makedonija

DOI:

https://doi.org/10.21301/eap.v6i4.1

Ključne reči:

etnografija, etnologija, antropologija, Jozef Obrebski, Makedonija, Volče, Poreče

Apstrakt

Jozef Obrebski, koji je prvobitno bio obrazovan kao etnograf i slavista, kroz proces svoje produžene edukacije prevazišao je etnografski i etnološki diskurs istočno-evropske etnografije, spovodeći možda prvo antropološko istraživanje u Evrope, odnosno Makedoniji, u oblasti Poreče. Tokom 1932. i početkom 1933. godine proveo je osam meseci u selu Volče, živeći sa jednom makedonskom porodicom. Jozef Obrebski se rukovodio idejom da treba uraditi detaljno antropološko istraživanje evropskog kulturnog i socijalnog nasleđa, otkrivajući tako najarhaičnije forme društvenog života u patrijarhalnim zajednicama Evrope, u cilju boljeg razumevanja savremenih društvenih događaja na kontinentu.

Govoreći o mogućoj definiciji društvene formacije lokalne zajednice u Poreču, on ju je nazvao plutokratična demokratija. Analizirajući ekonomske uslove u makedonskoj seoskoj porodici, zaključio je da joj je razvoj onemogućen bez teritorijalnog proširenja ekonomije, na taj način pretpostavljajući uvećanje zemljišnog poseda. Teritorijalna ekspanzija porodice podrazumevala je uvećanje privatnog poseda na račun kolektivne seoske zemlje.

U domenu analize karaktera narodne religie, izgleda da je Obrebski bio prvi antropolog u Evropi koji je dao svoju definiciju i teorijski stav deset godina pre nego to je takvu definiciju ponudio Mirča Elijade, ili jedan drugi istraživač narodne religije Srednjeg veka u Evropi, Aron Gurevič. Prateći svoja istraživanja, Obrebski je tu vrstu religije nazvao – pagansko pravoslavlje, ili naprosto – narodna religija.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Вражиновски, Танас. 2002. „Значењето на делото на Јозеф Обрембски за македонската наука“. In: 70 години од истражувањата на Јозеф Обрембски во Македонија. Меѓународен научен собир, Самоков, 14-16 септември 2001, 15-27. Прилеп: Институт за старословенска култура.

Вражиновски, Танас. 2003 „Порече во истражувањата на Ј. Обрембски“. In: Обрембски, Јозеф. 2003 „Порече 1932-1933“, Вражиновски Танас, Енгелкинг Ана, Халперн Џ. М. (Ред.), 45-53. Прилеп-Скопје: Матица македонска –Институт за старословенска култура.

Обрембски, Јозеф. 2001a. „Фолклорни и етнографски материјали од Порече“, Кн. I. Ред. Танас Вражиновски, Сост. Т.Вражиновски, С. Јовановска, В. Караџоски, Скопје-Прилеп, 2001, 7-232. Прилеп-Скопје: Институт за старословенска култура – Матица македонска.

Обрембски, Јозеф. 2001b. Македонски етносоциолошки студии, Кн.II. Ред. и превод од полски јазик Т. Вражиновски, 7-281. Скопје-Прилеп: Матица македонска – Институт за старословенска култура.

Обрембски, Јозеф. 2002. Македонски етносоциолошки студии, Кн. III. Т. Вражиновски (Ред.), 7-149. Скопје-Прилеп: Институт за старословенска култура – Матица македонска.

Обрембски, Јозеф. 2003. Порече 1932-1933, Вражиновски Танас, Енгелкинг Ана, Халперн Џ.М., (Ред.), 5-209. Прилеп-Скопје: Матица македонска – Институт за старословенска култура,.

Халперн, Џ. М. 2003. „Македонското село во фотографиите на Јозеф Обрембски од раните триесетти години на XX век – перспектива на неговите записи“. In: Обрембски, Јозеф. 2003 „Порече 1932-1933“, Вражиновски Танас, Енгелкинг Ана, Халперн Џ. М., (Ред.), 63-77. Прилеп-Скопје: Матица македонска –Институт за старословенска култура.

Engelking, Anna. 2002. „Objective Observation and Direct Experience. Jozef Obrebski Research in Macedonia, Contextualizing his Scientific Biography (1926-1937)”. In: 70 години од истражувањата на Јозеф Обрембски во Македонија. Меѓународен научен собир, Самоков, 14-16 септември 2001, 55-77. Прилеп: Институт за старословенска култура.

Halpern, M. Joel. 2002. “Reflections on Jozef Obrebski’s work in Macedonia from the Perspective of American Anthropology”. In :70 години од истражувањата на Јозеф Обрембски во Македонија. Меѓународен научен собир, Самоков, 14-16 септември 2001, 29-41. Прилеп: Институт за старословенска култура.

Obrebski, Jozef. 1934 „Czarna Magja w Macedonii”. In: Kurier Literacko – Naykowy, dodatek do nru 111 „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”, 23.04.1934, s. VI-VIII.

Obrebski, Jozef. 1936 „System relygijny macedonskiego”, cz.1-5, In. Kurier Literacko – Naykowy, dodatek do nru 111 „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”, nr 24, 15.06.1936, s. XIII-XIV, nr 26, 29.06.1936, s. XIII.

Obrebski, Josef. 1977. „Ritual and Social Structure in a Macedonian Village”, In: International Area Studies Programs, (eds.) Kerewsky-Halpern B. and Halpern M. J. Amherst: University of Massachusetts.

Obrebski, Jozef. 2005. Dzisiejsi ludzie Polesia i inne eseje, Engelking Anna (ed.) Wydawnictwo IfiS PAN, 224.

Sanders, T.I. 1949, “The Balkan Village”. Lexington: University of Kentucky Press.

##submission.downloads##

Objavljeno

2011-12-06

Kako citirati

Risteski, Ljupčo. 2011. „Antropološko istraživanje Makedonije Jozefa Obrebskog“. Etnoantropološki Problemi 6 (4):837-58. https://doi.org/10.21301/eap.v6i4.1.

Broj časopisa

God. 6 Br. 4 (2011): Etnoantropološki problemi: Tematski broj - Gastarbajteri u antropološkoj perspektivi

Sekcija

Naučni članci

Licenca

Creative Commons License

Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC