Crni humor na filmskom platnu: od narodne do popularne kulture
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v14i4.6Ključne reči:
smeh, smrt, crni humor, narodna kultura, filmApstrakt
Polazeći od različitih definicija crnog humora, rad preispituje ovaj kompleksni fenomen i njegovo folklorno poreklo u grčkoj antici. Kroz prizmu teorija Olge Frejdenberg i Mihaela Bahtina, parodija tj. karneval se uspostavljaju kao pogled na svet suprotan ali i paralelan ozbiljnom, oficijelnom i hijerarhijskom poretku. Upravo takva slika sveta, kroz suočavanje sa smrću, generiše u antičkoj Grčkoj pojavu pozorišta i žanr komedije koji se mogu smatrati pretečom crnohumornih filmskih komedija. Ukazavši na isprepletanost smeha i smrti, kao i postojanje crnog humora u narodnoj kulturi grčke antike, zanimljivu vezu između savremenih crnih komedija i srpske narodne kulture predstavljaju izvođačko-predstavljačke obredne igre sa prizorima smrti i oživljavanja. Motive i atmosferu ovih igara lako je prepoznati u domaćim filmskim crnim komedijama, a kao primer analize tj. studija slučaja uzima se film Maratonci trče počasni krug.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Bahtin, Mihael. 1978. Stvaralaštvo Fransoa Rablea i narodna kultura srednjega veka i renesanse. Preveli Ivana Šop, Tihomir Vučković. Beograd: Nolit.
Bergson, Henri. 1985. O smijehu. Sarajevo: Veselin Masleša.
Bloom Harold. 2010. Introduction. In Bloom’s Literary Themes: Dark Humor. Edited by Harold Bloom, xv-xvi. New York: Bloom’s Literary Criticism.
Burke, Peter. 1978. Popular Culture in Early Modern Europe. New York: New York University Press.
Budimir, Milan. 1969. „Poreklo evropske scene”. U Sa balkanskih istočnika. Beograd: SKZ.
Critchley, Simon. 2002. On Humour. London & New York: Routledge.
Cowan, Louise. 2010. “The Plays of Aristophanes”. In Bloom’s Literary Themes: Dark Humor, edited by Harold Bloom, 1-27. New York: Bloom’s Literary Criticism.
Čajkanović, Veselin. 1995. „Magični smej“. U Studije iz srpske religije i folklora 1910-1924. (Sabrana dela iz srpske religije i mitologije, knj. 1) 292-315. Beograd: SKZ, BIGZ, Prosveta, Partenon.
Dixon, Wheeler Winston. 2015. Dark Humor in Films of the 1960s. New York: Palgrave and Macmillan.
Dopuđa, Jelena 1966. „Narodne igre u vezi sa smrti“. Rad XI-og kongresa Saveza folklorista Jugoslavije u Novom Vinodolskom 1964, 361-369.
Frojd, Sigmund. 1973. Dosetka i njen odnos prema nesvesnom. Preveo Tomislav Bekić. Novi Sad: Matica srpska.
Đorđević, Jelena. 2009. Postkultura. Uvod u studije kulture. Beograd: Clio.
Đorđević, Tihomir. 1907. Srpske narodne igre. Beograd: Srpska kraljevska akademija.
Frejdenberg, Mihajlovna Olga. 1987. Mit i antička književnost. Prevela Radmila Mečanin. Beograd: Prosveta.
Frejdenberg, Mihajlovna Olga. 1997. Poètika sjužeta i žanra. Moskva: Labirint.
Halsall, Guy. 2002. Humor, History and Politics in Late Antiquity and the Early Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press.
Kajoa, Rože. 1986. „Teorija praznika“. Prevela Jasenka Tomašević. Kultura br. 73-75, 33-60.
Lukić-Krstanović, Miroslava. 2005. „Čitanje popularne kulture: muzičke scene u ideološkom prometu“. Etnologija i antropologija: stanje i perspektive. Ur. Dragana Radojičić, 187-197. Beograd: Etnografski institut SANU.
Nagel, James. 2010. “Catch-22 and Angry Humor: A Study of the Normative Values of Satire”. In Bloom’s Literary Themes: Dark Humor, edited by Harold Bloom, 47-56. New York: Bloom’s Literary Criticism.
Narváez Peter, ed. 2003. Of Corpse: Death and Humor in Folklore and Popular Culture. Logan, Utah: University Press of Colorado.
Obradović, Milica 1966. „’Mrtvac’ u nekim društvenim igrama na području Bosne i Hercegovine“. Rad XI-og kongresa Saveza folklorista Jugoslavije u Novom Vinodolskom 1964, 371-374.
O’Neill, Patrick. 1993. “The Comedy of Entropy; The Contexts of Black Humour”. In Black Humor, Critical Essays, edited by Alan R. Pratt, 61 -88. New York and London: Garland Publishing, Inc.
Pratt Alan. 1993. Introduction. Black Humor, Critical Essays , edited by Alan R. Pratt, xvii-xxv. New York and London: Garland Publishing.
Schulz, Max. 1985. Black Humor. Encyclopedia of World Literature in the Twentieth Century. Eds Frederick Ungar and Lina Maineiro, 4 vol., 271-272. New York: Ungar.
Stevanović, Lada. 2009. Laughing at the Funeral: Gender and Anthorpology in the Greek Funerary Rites. Beograd: Etnografski institut SANU.
Stevanović, Lada. 2012. „Magična moć opscenih reči u ženskoj reveni”. Poznańskie Studia Slawistyczne 3 (18): 176–186. DOI 10.14746/pss.2012.3.11
Vrčević, Vuk. 1868. Srpske narodne igre koje se zabave radi po sastancima igraju. Biograd: Srpsko učeno društvo.
Vrčević, Vuk. 1889. Srpske narodne igre, knj. II. Dubrovnik: D. Pretner.
Zečević, Slobodan. 1966. „Igre našeg posmrtnog rituala". Rad XI-og kongresa Saveza folklorista Jugoslavije u Novom Vinodolskom 1964, 375-383.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2019 Lada Stevanović
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
