„Teško onoj kući u kojoj pomodarka gospodari“: Analiza negativnih narativa o modi u srpskoj štampi krajem 19. i početkom 20. veka
DOI:
https://doi.org/10.21301/eap.v20i4.4Ključne reči:
moda, konzervativne ideologije, rod, telo, moral, štampa, SeljankaApstrakt
Diskurs o modi kao negativnom društvenom činiocu oduvek je postojao paralelno s diskursom o modi kao pozitivnom/kreativnom/emancipatorskom društvenom činiocu, ali je i u određenim društvenim okolnostima slabio i jačao. Konzervativnim narativima u javnosti se prihvatanje i praktikovanje određenih modnih aspekata neretko označavalo kao nepromišljenost, povodljivost, lakomislenost ili čak izdaja, koja je svojstvena mladim naraštajima, a naročito ženama. Kroz analizu tekstova iz štampe na srpskom jeziku u periodu krajem 19. i početkom 20. veka, kada je negativni diskurs o modi bio dominantan, namera mi je da detektujem i kategorizujem glavne motive u argumentima prikazivanja mode kao nečeg tuđeg i negativnog. Preliminarnim uvidom u građu može se primetiti česta osuda karaktera i etike „onih koji prate modu“, zabrinutost za telesno zdravlje te osobe i posledično svemu tome, narušavanje integriteta čitave zajednice kojoj ti pojedinci pripadaju. Cilj istraživanja je bolje razumevanje tog aspekta društvenog i političkog života mode, to jest njene instrumentalizacije unutar štampe i drugih glasila kojima su se kroz istoriju srpskog društva nadzirali kulturni identiteti.##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Babić Vukadinov, Milanka. 2019. „Miris žene u biblioteci: feministički časopisi u srpskoj periodici: 1918–1945.“ MELISSA – Museums, Ethics, Library and Information Science, Studies, Archives 18(1): 133–172.
Barth, Fredrik. 1969. Ethnic Groups and Boundaries: The Social Organization of Culture Difference. Boston: Little, Brown.
Cohen, Stanley. 1972. Folk Devils and Moral Panics: The Creation of the Mods and Rockers. London: MacGibbon and Kee.
Comaroff, Jean, and John L. Comaroff. 1991. Of Revelation and Revolution, Volume 1: Christianity, Colonialism, and Consciousness in South Africa. Chicago: University of Chicago Press.
Critcher, Chas. 2003. Moral Panics and the Media. Buckingham: Open University Press.
Dragović, Vuk. 1956. Srpska štampa između dva rata. Beograd: Istorijski institut SANU.
Foucault, Michel 1976. The History of Sexuality, Volume 1: An Introduction. New York: Pantheon.
Foucault, Michel. 1979. Discipline and Punish: The Birth of the Prison. New York: Vintage Books.
Goode, Erich, and Nachman Ben-Yehuda. 1994. Moral Panics: The Social Construction of Deviance. Oxford: Blackwell.
Grubački, Isidora. 2017. Emancipating Rural Women in Interwar Yugoslavia: Analysis of Discourses on Rural Women in Two 1930s Womens Periodicals. Master thesis: Central European University Deprtment of History.
Hobsbawm, Eric, and Terence Ranger, eds. 1983. The Invention of Tradition. Cambridge: Cambridge University Press.
Ilić, Aleksandra. 2004. „Fond za narodno prosvećivanje kralja Aleksandra Karađorđevića.“ Andragoške studije 1(2): 89–98.
Ivanović Barišić, Milina. 2023. „Оdevni narativi na primeru Beograda.“ Glasnik Etnografskog instituta SANU 71(1): 243–266.
Marx, Karl. 2007. Economic and philosophic manuscripts of 1844 (M. Milligan, Trans.). Dover Publications.
Maskareli, Draginja. 2013. „Tradicija i moda: ženska obuća iz XIX i s početka XX veka u kolekciji Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu.“ Zbornik Muzeja istorije umetnosti, 93–101.
Maskareli, Draginja. 2019. Moda u modernoj Srbiji: moda u Srbiji u XIX i početkom XX veka iz zbirke Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu. Beograd: Muzej primenjene umetnosti.
Popov, Dušan. 1983. Srpska štampa u Vojvodini između dva rata (1918–1941). Novi Sad: Matica srpska.
Prošić Dvornić, Mirjana. 2006. Odevanje u Beogradu u XIX i početkom XX veka. Beograd: Stubovi kulture.
Stojanović, Dubravka. 2008. Kaldrma i asfalt: Urbanizacija i evropeizacija Beograda 1890–1914. Beograd: Udruženje za društvenu istoriju.
Stojanović, Dubravka. 2010. Ulje na vodi: Ogledi iz istorije sadašnjosti Srbije. Beograd: Peščanik.
Stefanović, Svetlana. 2020. Žensko pitanje u beogradskoj štampi i periodici 1918-1941. Beograd: Magistarski rad, Odeljenje za istoriju, Filozofski fakultet.
Todorova, Maria. 1997. Imagining the Balkans. New York: Oxford University Press.
Veblen, Thorstein. 1899. The Theory of the Leisure Class: An Economic Study of Institutions. New York: Macmillan.
Velimirović, Danijela. 2007. „Moda i ideologija: ka novoj politici stila.“ U Privatni život kod Srba u dvadesetom veku, uredio Milan Ristović, 342–361. Beograd: Clio.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
World Cat
AnthroSerbia
