Homo academicus en transition
DOI :
https://doi.org/10.21301/v19i3.10Mots-clés :
transition, communauté académique, culture académique, Université de Belgrade, SerbieRésumé
Cet article est le résultat d’une recherche empirique conduite pendant 2022 et 2024 et repose en grande partie sur des entretiens avec plusieurs professeurs titulaires de l’Université de Belgrade. L’objectif de cette recherche était d’obtenir une représentation aussi authentique que possible de l’emploi dans cette université pendant la période de transition de trente ans en Serbie. Selon les témoignages de mes interlocuteurs, la „réforme de Bologne“ est généralement considérée comme l’axe de référence de la „transition“ de l’enseignement supérieur dans le sens le plus vaste de ce terme, le long duquel on peut observer des changements clés dans ce domaine qui sont directement ou indirectement liées au processus de transition sociale plus large. J’ai systématisé la vaste documentation collectée pour cette recherche d’abord selon un principe chronologique, en divisant le processus de transition en trois décennies, au sein desquelles mes interlocuteurs comparent les conditions et les changements qui ont accompagné et déterminé le travail à l’université. Ensuite, j’ai systématisé la documentation selon un principe qualitatif, en mettant en avant les types de changements les plus importants que mes interlocuteurs ont éprouvé sur leur propre peau ou remarqué dans leur environnement immédiat, et qui concernent les deux fonctions fondamentales de l’université: l’enseignement et la recherche scientifique. L’hypothèse théorique et méthodologique de cette approche est que les membres de la communauté académique partagent une „culture académique“ et que nous ne pouvons comprendre ses caractéristiques et la manière dont elle évolue (ou reste la même) qu’en nous rapprochant des individus et des manières par lesquelles ils changent leurs comportements sociaux, interprètent et révisent les nouvelles caractéristiques de cette culture sous l’effet des pressions des conditions changeantes.
Téléchargements
Références
Aron, Remon. 1998. Predgovor u Duhovni rad kao poziv, Maks Veber, 5-30. Sremski Karlovci, Novi Sad: Izdavačka knjižnica Zorana Stojanovića.
Berberović, Denis. 2023. „Zašto šuti akademska zajednica?” Res Publica, 15.05.2023. (https://respublicacasopis.net/2023/05/15/zasto-suti-akademska-zajednica)
Bourdie, Pierre. 1988. Homo Academicus. Stanford University Press.
Cvetković, Vladica. 2023. „Dvadeset godina ’Bolonje’ – dežurnog krivca srpskog visokog obrazovanja”. Nova ekonomija, 04.07.2023. (https://novaekonomija.rs/kolumna/dvadeset-godina-bolonje-dezurnog-krivca-srpskog-visokog-obrazovanja)
Engel, Christoph. 2015. „Scientific Disintegrity as a Public Bad”. Perspectives on Psychological Science 10 (3): 361–379. https://doi.org/10.1177/1745691615577865
Gačanović, Ivana i Ana Banić Grubišić. 2022. „Kulturna kritika ili samo mali beg od stvarnosti? Antropološka analiza serije Upravnica”. Etnoantropološki problemi 17 (2): 455-486. https://doi.org/10.21301/eap.v17i2.2
Gačanović, Ivana. 2019. Univerzitet i kultura revizije: antropološka analiza. Beograd: Filozofski fakultet, Odeljenje za etnologiju i antropologiju, Centar za antropologiju javnih i praktičnih politika: Dosije studio.
Gerc, Kliford. (1985) 2008. „Upotrebe različitosti„. Kultura 118-119: 87-107.
Hač, Elvin. 1979. Antropološke teorije (1). Beograd: BIGZ.
Harman, Kay M. 1989. „Culture and Conflict in Academic Organisation: Symbolic Aspects of University Worlds”. Journal of Educational Administration 27 (3): 30-54.
Jaspers, Karl. (1946) 2003. Ideja univerziteta. Beograd: Plato.
Mitrović, Radivoje. 2019. Srbija 4.0: Budućnost koja se ne sme propustiti. Beograd: Zavod za udžbenike.
MPNTR (Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja). 2021. Strategija razvoja obrazovanja i vaspitanja u Republici Srbiji do 2030. godine. Beograd: Službeni glasnik.
Pejić, Irena. 2020. „Dvadeset godina od Petog oktobra: demokratske promene ili duplo golo?” Mašina, 05.10.2020. (https://www.masina.rs/dvadeset-godina-od-petog-oktobra-demokratske-promene-ili-duplo-golo)
Petkovska, Sanja S. i Jovan R. Miljković. 2024. „Prilog razumevanju procesa globalizacije visokog obrazovanja i pristupi njegovom proučavanju”. Inovacije u nastavi XXXVII (1): 16–31. https://doi.org/10.5937/inovacije2401016P
Popović, Katarina. 2019. „Obrazovna politika – u makazama paradigmi”. U Obrazovna politika i praksa – u skladu ili u raskoraku, uredili D. Pavlović-Breneselović, V. Spasenović, Š. Alibabić, 2-13. Beograd: Institut za pedagogiju i andragogiju, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu i Pedagoško društvo Srbije.
Sarroub, Loukia K. and Claire Nicholas, eds. 2021. Doing Fieldwork at Home: The Ethnography of Education in Familiar Contexts. London: Rowman & Littlefield.
Stojanović, Boban. 2020. „Analiza normi i praksi napredovanja u zvanje na univerzitetima”. Beograd: Fond za otvoreno društvo. (https://akademska-masa.org/analiza-normi-i-praksi-napredovanja-u-zvanje-na-univerzitetima-u-republici-srbiji-boban-stojanovic)
Stojiljković, Zoran, ur. 2012. Lavirint tranzicije. Beograd: Friedrich Ebert Stiftung i Fakultet političkih nauka.
Stojković, Biljana. 2017. „Dva doba univerziteta”. Peščanik, 21.10.2017. (https://pescanik.net/dva-doba-univerziteta)
Šuvaković, Uroš V. 2019. Neki (društveni) aspekti obrazovanja u tranzicionoj Srbiji. Sociološki pregled LIII (3): 943–977. https://doi.org/10.5937/socpreg53-23765
Tight, Malcolm. 2020. Higher education: discipline or field of study? Tertiary Education and Management 26: 415-428. https://doi.org/10.1007/s11233-020-09060-2
Turner, Victor. 1991. The Ritual Process. Structure and Anti-Structure. Ithaca, New York: Cornell University Press.
Uvalić, Milica. 2012. Tranzicija u Srbiji: Ka boljoj budućnosti. Beograd: Zavod za udžbenike.
Van Genep, Arnold. (1909) 2005. Obredi prelaza. Beograd: Srpska književna zadruga.
Veber, Maks. (1919) 1998. Duhovni rad kao poziv. Sremski Karlovci, Novi Sad: Izdavačka knjižnica Zorana Stojanovića.
Veličković, Nenad. 2019. Akademsko šarlatanstvo: Nauka o književnosti i univerzitet u tranziciji – etnografski pristup. Sarajevo: Mas Media; Beograd: Fabrika knjiga.
Vukasović, Martina and Jeroen Huisman. 2017. Europeanization, Policy Transfer or Domestic Opportunity? Comparison of European Impact in Higher Education Policy. Journal of Comparative Policy Analysis: Research and Practice 20 (3), 269–287. https://doi.org/10.1080/13876988.2017.1320132
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.


